Emziren Anneler Ne Yememeli?

Bebeğin emdikten sonra huzursuzlanıyor, bacaklarını karnına çekip ağlıyorsa aklına gelen ilk soru şu olur: "Bugün ne yedim?" Halk arasında her yiyeceğin doğrudan süte ve oradan bebeğe "gaz" olarak geçtiğine inanılır. Oysa gaz, yediğin yemekten süte geçmez. Yediğin yiyeceklerin kendisi değil, sindirim sırasında kana karışan bazı bileşenler sütünün tadını ya da yapısını etkileyebilir. NHS'e göre emziren annenin özel bir diyet yapmasına gerek yoktur; dengeli ve çeşitli beslenmek yeterlidir. Çoğu bebekteki gaz, annenin yemeğinden değil, henüz olgunlaşmamış sindirim sisteminden ve emerken yutulan havadan kaynaklanır.

En çok şüphelenilen gıdalar

Aşağıdaki gıdalar bazı bebeklerde hassasiyet yapabilir; ama "yapabilir" ile "yapar" arasındaki farkı unutma:

1. Baklagiller (kuru fasulye, nohut, mercimek): İçerdikleri lif ve kompleks şekerler annede gaz yapabilir. Bu gazın bebeğe geçtiği gösterilmemiştir; ama bazı anneler bebeğinin huzursuzlaştığını fark eder.

2. Kış sebzeleri (lahana, karnabahar, brokoli): Kükürtlü bileşikler sütün tadını değiştirebilir; bazı bebekler bunu fark eder.

3. İnek sütü ve süt ürünleri: Az sayıda bebekte inek sütü proteinine hassasiyet görülür. Bu durumda huzursuzluğa genellikle kanlı ya da mukuslu dışkı, egzama ya da kilo alamama eşlik eder. Bu, hekimin koyacağı bir tanıdır; kendi başına süt ürünlerini kesme.

4. Kafein: NHS, emziren annenin günlük kafeini 200 miligramla (yaklaşık iki fincan filtre kahve) sınırlamasını önerir. Fazlası bebeği uyarıp huzursuz edebilir.

Besinlerin etkisini azaltmanın yolları

Yasaklamak yerine "doğru hazırlamak" çoğu zaman yeterlidir:

• Islatma: Baklagilleri pişirmeden önce bir gece suda beklet ve suyunu değiştir; bu, senin sindirimini rahatlatır.

• Baharatlar: Kimyon, zencefil ya da kişniş senin sindirimine iyi gelebilir. Bebeğe etkisi gösterilmemiştir; bu yüzden bebek için değil, kendin için kullan.

• Pişirme tekniği: Sebzeleri çiğ yemek yerine buharda ya da haşlayarak tüketmek sindirimi kolaylaştırır.

"Dondurma yeme, sütün donar!"

Emziren annelere verilen "Soğuk su içme, sütün üşür" ya da "Karpuz yeme, bebek ishal olur" gibi tavsiyelerin bilimsel bir temeli yoktur. Memen bir buzdolabı değildir; yediğin dondurma sütünün sıcaklığını düşürmez. Süt, vücut ısısında üretilir ve öyle kalır. Kendini yalnızca haşlanmış patatese mahkûm etme; iyi beslenen anne, iyi beslenen bebek demektir.

Emzirirken nasıl beslenmelisin?

Yasak listesinden çok sofranın çeşitliliği önemli. Her gün sebze ve meyve, tam tahıl, protein (et, balık, yumurta, baklagil) ve süt ürünlerinden ye. Bol su iç; her emzirmede yanında bir bardak su bulunsun. NHS, emziren annenin haftada iki porsiyon balık yemesini, ama köpekbalığı ve kılıç balığı gibi cıvası yüksek balıklardan kaçınmasını ve yağlı balığı iki porsiyonla sınırlamasını önerir. Alkol ve sigaradan uzak dur; ikisi de süte geçer.

Bir beslenme günlüğü tut

Her bebek farklıdır. Kimine nohut dokunmaz, kimi bir fincan kahveye tepki verir. Şüphelendiğin bir besini yedikten sonra bebeğinin tepkisini bir gün boyunca gözlemle ve günlüğe yaz. Aynı besinde tepki tekrarlıyorsa bir süre ara verip yeniden dene. Ancak bir besin grubunu tamamen kesmek senin beslenmeni de bozabilir; süt ürünleri gibi büyük bir grubu çıkarmadan önce hekimine ya da diyetisyene danış.

Ne zaman hekime başvurmalı?

Gaz huzursuzluğu bazen başka bir sorunun işareti olabilir. Şu durumlarda beklemeden çocuk hekimine git:

• Dışkıda kan ya da mukus varsa.

• Bebek kilo almıyor ya da kilo kaybediyorsa.

• Ağlama sırasında ateş, fışkırır tarzda kusma ya da ishal varsa.

• Karnı sert ve şiş; dokununca daha çok ağlıyorsa.

• Günde üç saatten uzun süren ağlama haftalarca sürüyorsa ve seni tüketiyorsa.

• Deride yaygın döküntü ya da egzama belirdiyse.

Kısa özet

• Gaz, yediğin yemekten süte geçmez; çoğu bebekte sebep olgunlaşmamış sindirim ve yutulan havadır.

• Emziren annenin özel bir diyet yapması gerekmez; dengeli ve çeşitli beslen.

• İnek sütü hassasiyeti az sayıda bebekte görülür ve tanıyı hekim koyar.

• Günlük kafeini NHS'in önerdiği gibi 200 miligramla sınırla.

• Beslenme günlüğü tut; büyük bir besin grubunu kesmeden önce hekime ya da diyetisyene sor.

Kaynaklar

• NHS, Breastfeeding and diet, 2023

• NHS, Colic, 2023

• AAP / HealthyChildren.org, Milk Allergy in Infants, 2021

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Bebeğinle ilgili her endişende çocuk hekimine danış.