Bebeklerde Gaz Nasıl Çıkarılır? En Etkili 5 Gaz Çıkarma Yöntemi

Evde bir anda yükselen tiz çığlıklar, karna çekilen bacaklar ve kızaran bir yüz: Gaz sancısı sahnede. Bebeklerin sindirim sistemi henüz olgunlaşmadığı ve beslenirken hava yuttukları için gaz kaçınılmazdır. Ama bu süreci yönetmek ve o geğirme sesini duymak öğrenilebilir bir beceridir. Aşağıdaki beş teknik çoğu bebekte işe yarar. Baştan söyleyelim: Hiçbiri sihirli değildir; bazı günler gaz hemen çıkar, bazı günler biraz zaman ve hareket gerekir.

1. Klasik omuzda gaz çıkarma

En güvenilir ve en yaygın yöntemdir. Bebeğinin çenesini omzuna daya ve gövdesinin dik durmasını sağla.

• Nasıl yapılır? Bir elinle poposunu desteklerken diğer elinle sırtına aşağıdan yukarıya doğru nazik sıvazlamalar ya da hafif vuruşlar yap. Yerçekimi, midedeki havanın yukarı çıkmasına yardımcı olur. Omzuna bir ağız mendili koymayı unutma.

2. Diz üstünde oturtarak gaz çıkarma

Boyun kontrolü henüz zayıf olan yenidoğanlar için uygundur.

• Nasıl yapılır? Bebeğini dizine yan oturt. Bir elinin avuç içiyle göğsünü destekle, parmaklarınla çenesini (boğazını değil) tut. Diğer elinle sırtını sıvazla. Bebeğin hafifçe öne eğik olması karna yumuşak bir baskı yapar ve gazın çıkışını kolaylaştırabilir.

3. Kolda yüzüstü taşıma

Huzursuz bebekleri sakinleştirmede sık kullanılan bir yöntemdir.

• Nasıl yapılır? Bebeğini yüzüstü, kolunun üzerine yatır. Başı dirseğinin iç kısmına gelsin, bacakları elinin iki yanından sarksın. Diğer elinle sırtını sıvazla. Kolunun karnına yaptığı hafif baskı ve sıcaklık sancıyı hafifletebilir.

• Güvenlik: Bu pozisyon yalnızca sen uyanıkken ve bebek kucağındayken kullanılır. Bebeği yüzüstü bırakıp uyutma; uyku her zaman sırtüstü ve düz bir yatakta olur.

4. Bisiklet hareketi ve karın masajı

Gaz midede değil de bağırsaklardaysa (yani alttan çıkması gerekiyorsa) bu yöntem işe yarayabilir.

• Nasıl yapılır? Bebeği sırtüstü yatır. Bacaklarını tutarak sanki bisiklet sürüyormuş gibi yavaşça karnına doğru it ve çek. Ardından dizlerini karnına doğru nazikçe bastırıp birkaç saniye bekle. Göbek çevresine saat yönünde hafif dairesel masaj da bağırsak hareketine yardımcı olabilir.

5. Diz üstünde yüzüstü yatırma

• Nasıl yapılır? Bebeğini dizlerinin üzerine yüzüstü yatır. Bir dizini diğerinden biraz yüksek tutarak başının midesinden yukarıda kalmasını sağla. Sırtına yapacağın nazik vuruşlar, karın bölgesindeki yumuşak baskıyla birleşince gazın çıkmasına yardımcı olabilir.

• Güvenlik: Üçüncü teknikteki kural burada da geçerli. Yüzüstü pozisyon yalnızca uyanıkken, gözetim altında ve kısa süreli olmalı. Bebek bu sırada uyuyakalırsa onu hemen sırtüstü çevirip kendi yatağına al. AAP'nin güvenli uyku önerisi her uykuda sırtüstü yatıştır.

Ses gelmezse ne olur?

Ebeveyn olduktan sonra dünyadaki en güzel sesin o kaba geğirme sesi olacağını kim bilebilirdi? Yine de her beslenmeden sonra ses gelmek zorunda değildir. Birkaç dakikalık çabaya rağmen geğirmiyorsa zorlama; bebeği dik tutmaya devam et, pozisyonu değiştir ya da biraz sonra yeniden dene. Emziren bebekler biberonla beslenenlere göre genellikle daha az hava yutar; onlarda geğirme daha seyrek olabilir.

Gazı azaltmak için beslenme sırasında

• Emzirirken bebeğin memeyi derin kavradığından emin ol; sığ kavrama hava yutturur.

• Biberonla besliyorsan biberonu eğik tut ki emzik kısmı her zaman sütle dolu olsun.

• Beslenme ortasında bir kez, sonunda bir kez gaz çıkarmayı dene.

• Bebeği çok acıkmadan besle; aç bebek hızlı emer ve daha çok hava yutar.

Ne zaman hekime başvurmalı?

Gaz çoğu bebekte zararsızdır, ama şu durumlarda beklemeden çocuk hekimine git:

• Bebek beslenmeyi tamamen reddediyorsa.

• Ağlamaya ateş, fışkırır tarzda kusma ya da ishal eşlik ediyorsa.

• Karnı dokunulmayacak kadar sert ve şişse.

• Dışkıda kan varsa ya da bebek kilo almıyorsa.

• Günde üç saatten uzun, haftalarca süren ağlama varsa ve sen tükenmiş hissediyorsan.

Kısa özet

• Omuzda, dizde oturtarak, kolda, bisiklet hareketiyle ve diz üstünde yüzüstü: beş yöntem, hepsi "yardımcı olabilir" düzeyinde.

• Yüzüstü pozisyonlar yalnızca uyanıkken ve kucakta; uyku her zaman sırtüstü.

• Ses gelmiyorsa zorlama, dik tut ve sonra yeniden dene.

• Derin kavrama ve eğik biberon, yutulan havayı azaltır.

• Ateş, kusma, sert karın ya da kilo alamama varsa hekime git.

Kaynaklar

• NHS, Colic, 2023

• NHS, Bottle feeding advice, 2022

• AAP / HealthyChildren.org, Safe Sleep: Recommendations, 2022

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Bebeğinle ilgili her endişende çocuk hekimine danış.