Hamilelikte şükür: Nimeti görmek, günü bereketlendirmek

Hamilelik, aynı gün içinde hem "Elhamdülillah" hem "Of" dedirten bir yolculuk. Sabah bulantıyla uyanırsın, öğlen bebeğin tekmesiyle gülümsersin, akşam yorgunluktan ağlarsın. Şükür tam da bu karışık günler için var; her şeyin güzel olduğu günler için değil.

Şükür nedir, ne değildir?

Şükür, sahip olduklarını fark edip bunu verene yönelmektir. "Şikâyet etmemek" değildir; Kur'an'daki peygamberler de yorulduklarını, zorlandıklarını Allah'a söylemişlerdir. Şükür, zorluğun içindeki iyiyi görebilmektir.

Kur'an şöyle buyurur (meâlen): "... Şükrederseniz elbette size nimetimi artırırım ..." (İbrâhîm Suresi, 7. ayet) Bu ayet, şükrün bir döngü başlattığını söyler: Fark ettikçe çoğalır, çoğaldıkça fark edersin. Başka bir ayet, şükrün aslında kimin yararına olduğunu açıklar (meâlen): "Andolsun biz Lokmân'a 'Allah'a şükret' diye hikmet verdik. Kim şükrederse ancak kendisi için şükretmiş olur. Kim de nankörlük ederse bilsin ki Allah hiçbir şeye muhtaç değildir, övülmeye lâyık olandır." (Lokmân Suresi, 12. ayet) Allah'ın senin şükrüne ihtiyacı yok; şükrün sana iyi geliyor.

Hamilelikte şükrün nesnesi: Bedenin ve bebeğin

Kur'an, insanın doğumunu anlatırken şükürle bitirir (meâlen): "Allah sizi annelerinizin karnından, hiçbir şey bilmez durumda çıkardı. Şükredesiniz diye size kulaklar, gözler ve kalpler verdi." (Nahl Suresi, 78. ayet) Şu anda senin karnında, bu ayetin anlattığı şey oluyor: Kulaklar, gözler, bir kalp. Her gün biraz daha. Bu kadar yakından şahit olduğun bir yaratılış, şükür için en somut sebep.

Kur'an, hamileliği ağırlaşan anne babanın duasını da aktarır (meâlen): "... Hamileliği ağırlaşınca ikisi birlikte Rableri Allah'a şöyle dua ettiler: 'Bize kusursuz bir çocuk verirsen elbette şükredenlerden olacağız.'" (A'râf Suresi, 189. ayet) Bu dua, şükrün bir söz olduğunu hatırlatır: Nimet geldiğinde unutmamak.

Resûlullah'ın bir uyarısı da var (meâlen): "İki nimet vardır ki insanların çoğu bunların kıymetini bilmekte aldanmıştır: Sağlık ve boş vakit." (Buhârî, Rikâk) Hamilelikte bu iki nimet azalmış gibi gelir; oysa her sağlıklı kontrol, her uyunabilen gece bir nimettir.

İnsana teşekkür, Allah'a şükür

Resûlullah'ın şükür anlayışında insanlar da vardır (meâlen): "İnsanlara teşekkür etmeyen, Allah'a şükretmemiş olur." (Tirmizî, Birr 35; Ebû Dâvûd, Edeb 11) Yani sana su getiren eşine, ayağını ovan annene, yerini veren yabancıya teşekkür etmek, Allah'a şükrün bir parçasıdır.

Hamilelikte en çok eşinden destek alırsın ve en çok ona kızarsın; bu normal. Ama günde bir kez, yorgunken bile, ona açıkça teşekkür etmek evin havasını değiştirir. "Güzel söz sadakadır." (Buhârî, Edeb; Müslim, Zekât) Teşekkür hem sadaka hem şükürdür.

Günlük şükür pratiği: Üç adım

Şükür bir duygu olarak bekleyince gelmez; bir alışkanlık olarak kurulunca gelir. Resûlullah şöyle buyurmuştur (meâlen): "Allah katında amellerin en sevimlisi, az da olsa devamlı olanıdır." (Buhârî, Rikâk; Müslim, Müsâfirîn) Üç küçük adım:

1. Her akşam üç şey yaz. Defterine ya da telefonuna, o gün için şükrettiğin üç şeyi yaz. Büyük olmak zorunda değil: Bulantısız geçen bir öğle, güzel bir ultrason, sıcak bir çorba. Ardından "Elhamdülillah" de. Bir ayda otuz sayfalık bir nimet listen olur; zor günlerde geri dönüp okursun.

2. Eşine teşekkür et. Günde bir kez, somut bir şey için: "Bugün bulaşığı yıkadığın için teşekkür ederim." Genel değil, özel. Eşin de aynı şeyi sana yaparsa, evde bir şükür dili oluşur.

3. Küçük bir sadaka ver. Haftada bir, bebeğin adına. Bir çocuğun ihtiyacı, bir komşuya yemek, bir hayır kurumuna küçük bir bağış. Resûlullah "Kardeşinin yüzüne gülümsemen senin için bir sadakadır" buyurmuştur (Tirmizî, Birr); paran yoksa gülümsemen de sadakadır.

Bunlara bir de kısa bir dua ekleyebilirsin; Resûlullah'ın öğrettiği bir dua (meâlen): "Allah'ım! Seni anmak, sana şükretmek ve sana güzelce kulluk etmek için bana yardım et." (Ebû Dâvûd, Vitr) Ya da kendi cümlelerinle: "Allah'ım! Bugün hissettiğim her kıpırtı için sana şükürler olsun. Bu nimetin kıymetini bilen, şükrünü eda eden kullarından eyle beni."

Zorlu günlerde şükür

Bulantının bitmediği, belin ağrıdığı, uykunun kaçtığı günlerde "neye şükredeyim?" diye düşünebilirsin. Bu soru nankörlük değil, yorgunluk. İki şeyi hatırla.

Birincisi, Resûlullah'ın müjdesi (meâlen): "Müminin hâli ne hoştur! Her hâli kendisi için hayırlıdır ve bu durum yalnız mümine mahsustur. Sevinecek bir hâle kavuşsa şükreder, bu onun için hayır olur. Başına bir sıkıntı gelse sabreder, bu da onun için hayır olur." (Müslim, Zühd) Zor günde şükredemiyorsan sabret; o da aynı kapıya çıkar.

İkincisi, bakış açısı (meâlen): "Kendinizden aşağıda olanlara bakın, sizden üstün olanlara bakmayın. Bu, Allah'ın üzerinizdeki nimetini küçümsememeniz için daha uygundur." (Müslim, Zühd) Sosyal medyada kusursuz hamilelikleri değil; yıllardır evlat bekleyen, bebeğini kaybeden, hamileliğini hastanede geçiren kadınları hatırla. Onlara dua et; o dua senin şükrün olur: "Allah'ım! Evlat hasreti çeken bütün kardeşlerime de hayırlı evlatlar nasip eyle."

Ve unutma (meâlen): "Şüphesiz zorlukla beraber bir kolaylık vardır. Gerçekten, zorlukla beraber bir kolaylık vardır." (İnşirâh Suresi, 5-6. ayetler) Kolaylık zorluğun ardından değil, beraberinde; şükür de onu görmenin adı.

Bugün yapabileceklerin

• Bu akşam uyumadan önce üç şey yaz; "Elhamdülillah" de.

• Eşine bugün yaptığı somut bir şey için teşekkür et.

• Bu hafta bebeğin adına küçük bir sadaka ver.

• Zorlandığın bir anda bir kez "Yâ Şekûr" de; Allah, azı çoklukla karşılayandır.

• Evlat hasreti çeken bir tanıdığın için dua et.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; dinî konularda güvendiğin bir hocaya, sağlık konularında hekimine danış.

Kaynaklar

• Kur'ân-ı Kerîm: İbrâhîm Suresi 7. ayet; Lokmân Suresi 12. ayet; Nahl Suresi 78. ayet; A'râf Suresi 189. ayet; İnşirâh Suresi 5-6. ayetler (Diyanet İşleri Başkanlığı meâli esas alınmıştır)

• Tirmizî, Birr 35; Ebû Dâvûd, Edeb 11 ("İnsanlara teşekkür etmeyen, Allah'a şükretmemiş olur")

• Buhârî, Rikâk (sağlık ve boş vakit nimeti)

• Buhârî, Edeb; Müslim, Zekât ("Güzel söz sadakadır")

• Buhârî, Rikâk; Müslim, Müsâfirîn (az da olsa devamlı amel)

• Tirmizî, Birr (gülümsemenin sadaka olması)

• Ebû Dâvûd, Vitr (şükür için yardım duası)

• Müslim, Zühd (müminin hâli; kendinden aşağıda olana bakmak)

• TDV İslâm Ansiklopedisi, "Şükür" maddesi (islamansiklopedisi.org.tr)

• Canım Bebeğim manevi içerik arşivi, "Anne duası" (şükür ve evlat hasreti duaları)